چالش‌های دستیابی به امنیت غذایی پایدار و نقش توسعه سرمایه‌های انسانی بخش کشاورزی

یکی از مولفه‌های اصلی امنیت ملی، امنیت غذایی است. افزایش ضریب امنیت غذایی در دنیای سرمایه‌داری کنونی که قدرت‌های بزرگ با تمسک‌جویی به ابزارهایی همچون سازمان‌های بین‌المللی تحریم‌های فلج‌کننده‌ای را بر برخی کشورها تحمیل می‌کنند، امنیت غذایی بسیار حیاتی است. این تحقیق به صورت مروری و مطالعه کتابخانه‌ای با بررسی 42 منبع ثبت شده در نشریات معتبر و سایت های علمی و بهره‌گیری از 21 منبع انجام شد. نتایج نشان داد که در ایران اگرچه توجه خاصی به این موضوع شده، لیکن عدم مراقبت و نبود جامع‌نگری در تدوین و اجرای برنامه‌ها در رسیدن به اهداف و همچنین نظارت ناکافی بر پایداری زنجیره تولید تا مصرف، می‌تواند باعث ایجاد شکاف نسبی بین عملکردها و اهداف شود. ایفای نقش مدیریت کارآمد کشاورزی در دو سطح کلان و خرد، مهم‌ترین عامل برون‌رفت از چالش‌های پیش‌رو است. سرمایه انسانی از سه طریق مستقیم بر امنیت غذایی اثر می‌گذارد: افزایش بهره‌وری و کارایی، نوآوری و انطباق‌پذیری، مدیریت زنجیره ارزش. مدیریت راهبردی در راستای رفع موانع کسب و کار کشاورزی، تغییر رویکرد از کشاورزی معیشتی و تفننی به کشاورزی تجاری، توجه به توسعه سرمایه‌های انسانی با آموزش و ترویج، افزایش بهره‌وری و کاهش قیمت تمام‌شده تولید، عرضه مستقیم و ارزان محصولات غذایی نشأت گرفته از کشاورزی، حذف واسطه‌ها، هدفمند کردن یارانه‌ها به نفع تولیدات کشاورزی، جذب و حمایت از سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی و اصلاح فرهنگ مصرف از جمله عواملی هستند که در این مقاله نیز به آنها توجه و مورد بحث قرار گرفته است.